spacer
Βάσεις δεδομένων

ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΛΑΘΟΠΛΕΚΤΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΩΜΑ

      Ιδρύθηκε στην Κομοτηνή το Φεβρουάριο του 1995, χάρη στην υποστήριξη του προέδρου της ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. Πρόδρομου Εμφιετζόγλου. Από τις αρχές του 2004, μετεγκαταστάθηκε στον οικισμό Θρυλόριο του δήμου Κομοτηνής, σε απόσταση 9 χιλ. από την πόλη.

Πρόκειται για εθνογραφικό-τεχνολογικό μουσείο, μοναδικό για το θεματικό του αντικείμενο στην Ελλάδα και από τα ελάχιστα στην Ευρώπη. Τα εκθέματα προέρχονται από τα τρία εθνικά τμήματα της ευρείας Θράκης δηλαδή  Ελληνικό, Βουλγαρικό και Τουρκικό. Ο επισκέπτης όμως θα συναντήσει  εκθέματα και από τις υπόλοιπες χώρες της Χερσονήσου του Αίμου, από τη Ρωσία και αλλού.

Τα καλάθια είναι κατασκευασμένα από Ρωμά (Τσιγγάνους) τεχνίτες, αλλά υπάρχουν και δείγματα από την παραδοσιακή τέχνη των Πομάκων της ορεινής Θράκης, των Ποντίων προσφύγων κ.ά.

Συμπαγείς ομάδες Ρωμά κατοικούσαν (ή περιφέρονταν) σε όλη την έκταση της Θράκης και μέχρι τη δεκαετία του 1960, έπλεκαν δεκάδες χιλιάδες καλάθια. Η εμφάνιση του πλαστικού και ο κοινωνικο-οικονομικός μετασχηματισμός της υπαίθρου, έθεσαν σε τροχιά παρακμής την καλαθοπλεκτική, όπως άλλωστε και όλο το φάσμα των παραδοσιακών τσιγγάνικων επαγγελμάτων (γανωτήδες, σιδεράδες κλπ).

Το καλάθι με πανάρχαια παρουσία στη Θράκη, εικονίζεται και σε βυζαντινές αγιογραφίες. Υποθέτουμε ότι οι πρώτες ομάδες Ρωμά που εμφανίστηκαν στην περιοχή, πιθανότατα τον 11ο αι., συνέχισαν την τοπική παράδοση και ορισμένοι τύποι καλαθιών (μελισσοκόφινα, φίμωτρα κ.ά.) που κατασκευάζονταν μέχρι πριν λίγα χρόνια, ήταν απευθείας «απόγονοι» των βυζαντινών καλαθιών.

Στο μουσείο ο επισκέπτης θα συναντήσει καλάθια πλεγμένα από διαφορετικά υλικά και τρόπους πλέξης. Κυρίαρχο υλικό στα νεότερα χρόνια παραμένει το καλάμι από κοινού με τη λυγαριά, ενώ στα αστικής χρήσης καλάθια κυριαρχεί η ιτιά, η οποία συνδυάζει ευκαμψία και αισθητική. Παλαιότερα  οι αγροτικές εργασίες επέβαλαν τη χρήση πιο ανθεκτικών υλικών όπως η αγριακακία, ή η κρανιά. Οι Πόντιοι αλλά και οι Πομάκοι, ως ορεινοί πληθυσμοί, χρησιμοποίησαν περισσότερο το ξύλο της φουντουκιάς (σχισμένο σε ταινίες) το οποίο είναι εξαιρετικά ανθεκτικό. Η καλλιτεχνική δημιουργία των ανατολικοθρακών, έδωσε ωραιότατα δείγματα με καλάθια οικιακής χρήσης, από καλαμποκόφυλλο. Φύλλα καλαμποκιού χρησιμοπoιήθηκαν στο παρελθόν από αγρότες του βόρειου Έβρου, για την κατασκευή παιχνιδιών για παιδιά και διακοσμητικών για το σπίτι.


Επικοινωνία
Υπεύθυνος Μουσείου:  Αντώνης Λιάπης
Ταχυδρομική διεύθυνση:
«Μουσείο Καλαθοπλεκτικής των Ρωμά»
Τ.Θ. 1289-Οικισμός Θρυλορίου
691 00 Κομοτηνή
Τηλ. +30 6977 585844

Ηλεκτρονική διεύθυνση
romamuseum@yahoo.gr

Ιστοσελίδα
www.romagr.gr


O “Πληροφοριακός κόμβος πολιτιστικής & μνημειακής κληρονομιάς της ιστορικής Θράκης” πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Δίκτυο Μουσείων Θράκης», που υλοποιείται από το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης με χρηματοδότηση από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, Επιχειρηματικό Πρόγραμμα (Ε.Π.) «Κοινωνία της Πληροφορίας 2000 – 2006», Άξονας προτεραιότητας 1 «Παιδεία-Πολιτισμός», Μέτρο 1.3 «Τεκμηρίωση, Αξιοποίηση & Ανάδειξη του Ελληνικού Πολιτισμού».